Od czego zaczyna się depresja u pracownika?

Opublikowane przez Wojciech Wychowaniec w dniu

Według Światowej Organizacji Zdrowia depresja jest jednym z głównych czynników niezdolności do pracy na całym świecie. Pracownicy firm w 2020 r. umawiali się na aż 50% więcej konsultacji z  psychologiem i psychiatrą niż w poprzednim roku. Wskazują na to dane Medicover, bazujące na analizie ponad 400 tys. pracowników z lat 2019/2020. Przyczyn depresji pracownika, jak również depresji ogólnie może być tyle samo, ile osób zmagających się z depresją. Często są to kwestie dość indywidualne lub wielka kumulacja- niestety nie w lotto, lecz mniejszych problemów czy niepowodzeń.

Depresja z powodu pracy jest możliwa i niestety coraz częściej występująca. Aż 46% pracowników twierdzi, że życie zawodowe pogarsza stan ich kondycji mentalnej według raportu “Wellbeing mentalny pracowników w Polsce”. Badania wykazują, iż wysokie wymagania (np. presja czasu, nadmierne obciążenie pracą) w połączeniu z niskim stopniem autonomii w podejmowaniu decyzji zwiększają ryzyko wystąpienia problemów ze zdrowiem psychicznym lub fizycznym. Z kolei wsparcie społeczne w pracy i swoboda w zakresie umiejętności mogą złagodzić wpływ wymagań zawodowych na obciążenie pracą.

Do najczęstszych przyczyn pogorszenia zdrowia psychicznego pracowników oraz depresji należą:

  • natłok obowiązków – zbyt duża ilość zadań, nieprecyzyjne wymagania, brak wsparcia i wszystko “ASAP”. Natłok obowiązków jest przytłaczający, a bezsilność oraz lęk wynikające z niewystarczająco udanych prób sprostania wymaganiom może przerodzić się we frustrację i obniżenie poczucia własnej wartości i skuteczności, w konsekwencji czego być przyczyną stanów depresyjnych.
  • duża odpowiedzialność – wiele stanowisk w firmach obarczone jest wysoką odpowiedzialnością za zespół, podwładnych, czy jakość pracy. To potęguje poczucie stresu, a długotrwały stres skutkuje pojawieniem się stanów depresyjnych.
  • poczucie niedocenienia – w czasach wszechobecnego pędu, deadline’ów i wymagań, często zapominamy o docenianiu współpracowników. Już samo “dziękuję” lub “dobra robota” potrafi poprawić humor w pracy oraz sprawi, że pracownik poczuje się doceniony. W dobie kryzysu i inflacji w wielu firmach nie było corocznych podwyżek czy premii świątecznych – dodatkowo brak dobrego słowa może dawać poczucie beznadziei, braku wartości.
  • brak “work-life balance” – długie godziny pracy, brak umiejętności, a często też możliwości, oddzielania pracy i życia prywatnego skutkuje brakiem możliwości na odpoczynek i regenerację. Kiedy pracownik nie potrafi lub nie ma czasu zrelaksować się po pracy, rośnie ryzyko wystąpienia zaburzeń – w tym pojawienia się stanów depresyjnych.
  • mobbing – różnego rodzaju problemy i konflikty ze współpracownikami, toksyczna atmosfera, nękanie, czy znęcanie się psychiczne przez przełożonego lub współpracowników to kolejna przyczyna depresji w pracy. To karalne zachowanie często jest bagatelizowane, bo przecież “jesteśmy dorośli”; lecz jego skutki dla psychiki mogą być trudne do odwrócenia.
  • niesprawiedliwość – niespójne decyzje, brak otwartości i  nierównomierny wkład pracy poszczególnych jednostek, nierówne traktowanie przez przełożonych. Badania pokazują, że nawet nierównowagi wysiłek–nagroda w połączeniu z niesprawiedliwością są związane z  pogorszeniem zdrowia ogólnego i zdrowia psychicznego oraz częstszym występowaniem depresji. 

Symptomy, które mogą być szczególnie zauważalne w czasie pracy to np.:

  • unikanie chodzenia do pracy, częste zwolnienia,
  • trudności w koncentracji,
  • brak motywacji,
  • trudności w kończeniu zadań na czas lub niewywiązywanie się z zadań,
  • ciągłe zmęczenie lub brak energii,
  • utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej były interesujące,
  • unikanie kontaktów ze współpracownikami, izolowanie się,
  • zwiększony lub zmniejszony apetyt. 

Osoby z depresją mogą również wykazywać tendencje do nadmiernego przejmowania się pracą i opinią innych osób oraz często zmagają się z poczuciem winy. 

Depresja często bywa niezauważona wśród pracowników. Ania zawsze się uśmiech, a Paweł przecież codziennie żartuje przy lunchu – to niemożliwe, żeby mieli depresję. Aby nie przeoczyć depresji i uniknąć jej skutków, bardzo ważna jest znajomość objawów. To w końcu w pracy spędzamy 8 godzin, co stanowi ⅓ doby. To właśnie współpracownicy często mają najwięcej okazji, żeby zaobserwować zmiany u swoich koleżanek czy kolegów. 

Bibliografia:

Corbiere, M., Samson, E., Negrini, A., St-Arnaud, L., Durand, M. J., Coutu, M. F., … & Lecomte, T. (2016). Factors perceived by employees regarding their sick leave due to depression. Disability and rehabilitation, 38(6), 511-519. (https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/09638288.2015.1046564)

Żołnierczyk-Zreda, D., & Holas, P. (2018). Psychospołeczne warunki pracy a depresja i zaburzenia depresyjne: przegląd badań. Medycyna pracy, 69(5), 573-581. (https://medpr.imp.lodz.pl/Psychospoleczne-warunki-pracy-a-depresja-i-zaburzenia-depresyjne-przeglad-badan,92005,0,2.html)

Cześć! Nazywam się Antonina Dudek.

Jestem autorką powyższego artykułu.

Jestem studentką V roku psychologii, wolontariuszką na rzecz zdrowia psychicznego oraz dobrostanu. Na codzień pracuje w korporacji na stanowisku Team Leader, ale w wolnym czasie uwielbiam aktywność fizyczną oraz podróże.


1 komentarz

FizM24 · 7 czerwca 2024 o 19:37

Konkretny i niezmiernie ważny artykuł. Każdy pracodawca powinien mieć do niego wgląd.
Świadomość ludzi o well being rośnie, jednak presja w pracy, niestety często bywa silniejsza.

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *